O desfalco, de Valentin Katáiev (Rinoceronte editora)
Valentin Kataev, poliédrico escritor e xornalista, capaz de navegar por variados modos de literatura, dende o teatro ata o ensaio sen desbotar a poesía, sabe que non é Tolstoi, e quizais esa, aínda que pareza unha broma, sexa a súa maior virtude. O seu conto de chiste, o seu pesadelo adornado de humor cáustico e cruel, lixeiro e cheo de duplo sentido, está cargado de verdade.
Por iso non é casualidade que moitos dos pasaxes da novela estean baseados en noticias da época, en pleno crecemento e persecución dunha serie de roubos á acabada de nacer burocracia da Unión Soviética, co seu réxime comunista e o seu afán de medrar no mundo dende o seu inmenso interior.
Coa clásica capacidade cartográfica dos autores rusos, paseamos pola vida e o momento de toda unha nación dende a inicial Moscova, para despois viaxar en tren ata a sofisticada San Petersburgo para rematar, como ilusión clara, nun pequeno e remoto pobo do máis profundo do país. A viaxe que tomamos cos dous antagónicos personaxes principais, funcionarios corruptos e “pecadores” amósanos a realidade soviética, as súas xentes, a pobreza, a impostura dunha sociedade en continuo movemento, o imposible que resulta non caer na tentación de desfalcar unha inmensa cantidade de cartos si se vive na miseria e se esixe a máis alta das fidelidades, cando o engano e a mentira reinan nun mundo de pillos e buscavidas.
Non podemos deixar rematar esta crónica sen mencionar a palabra que, na nosa opinión, mellor define esta obra: hipocrisía. O intento de ensinar que a situación na que se vive é mellor do que parece, resulta dun patetismo doloroso, máis canto o que a realidade agocha é fame e desesperación. Katáiev, nun acto que demostra a súa calidade como escritor, tenta aderezar os demos que toca con humor e capítulos delirantes, absurdos algúns, pero non logra desfacerse da melancolía que ao final envolve todo como a neve do seu país, dende as bases.










